بازار ارزهای دیجیتال بهسرعت در حال رشد است، اما اشتباه در انتخاب شبکه هنگام انتقال رمزارز، مشکلی رایج میان کاربران است. اگر هنوز نمیدانید ارز دیجیتال چیست؟ باید گفت نوعی پول الکترونیکی بر پایهی بلاکچین است که بدون واسطه منتقل میشود. بسیاری از افراد هنگام انتقال تتر (USDT) بین شبکههایی مانند ERC20 یا BEP20 دچار خطا میشوند. خبر خوب اینکه در بیشتر موارد میتوان ارز دیجیتال ارسالشده به شبکه اشتباه را بازیابی کرد. در این مقاله از بیتازر، به آموزش بازیابی ارز دیجیتال ارسال شده به کیف پول یا شبکه اشتباه پرداختهایم.
علت بروز خطا در ارسال ارز دیجیتال
با شناخت علل بروز خطا بهتر میتوانیم پاسخ دهیم که آیا میتوانیم رمزارز ارسال شده به شبکه اشتباه را بازیابی کنیم یا خیر. بیشتر کاربران هنگام انتقال رمزارزها، بدون توجه به تفاوت شبکهها و آدرسهای بلاکچین، تراکنش را انجام میدهند و ارز خود را موقتاً یا برای همیشه از دست میدهند. در چنین شرایطی معمولاً این سؤال مطرح میشود که آیا میتوان بیتکوینهای گمشده را بازیابی کرد؟ پاسخ بستگی به نوع خطا و شبکه دارد، اما آگاهی از تفاوت شبکهها میتواند از وقوع چنین اشتباهاتی جلوگیری کند.
تفاوت شبکههای بلاکچین (ERC20، BEP20، TRC20 و …)
هر رمزارز میتواند روی چند شبکه مختلف وجود داشته باشد. برای مثال تتر (USDT) روی سه شبکه محبوب یعنی اتریوم (ERC20)، بایننس اسمارت چین (BEP20) و ترون (TRC20) عرضه میشود. اگر شما تتر خود را از شبکه ERC20 ارسال کنید، اما مقصد فقط BEP20 را پشتیبانی کند، تراکنش در بلاکچین انجام میشود ولی در کیف پول مقصد دیده نخواهد شد.
اشتباه در انتخاب آدرس مقصد
آدرس هر شبکه با کاراکترهای خاصی شروع میشود مثلاً آدرسهای ترون با T و آدرسهای اتریوم با 0x. اگر کاربر به این تفاوت دقت نکند، ممکن است ارز را به آدرسی بفرستد که متعلق به شبکهی دیگری است.
عدم آگاهی از پشتیبانی شبکه در کیف پول یا صرافی
برخی صرافیها یا کیف پولها فقط از شبکه خاصی پشتیبانی میکنند. اگر ارز را از شبکهای دیگر ارسال کنید، ممکن است سیستم بهصورت خودکار نتواند آن را شناسایی کند و نیاز به بازیابی دستی باشد.

بازیابی ارز دیجیتال ارسالشده به شبکه اشتباه
بازیابی ارز گمشده بستگی به شرایط دارد: نوع کیف پول یا صرافی، شبکه مبدأ و مقصد، و اینکه آیا آدرس مقصد تحت کنترل شماست یا نه. در ادامه مراحل بازیابی در بهترین روش های بازیابی ارز دیجیتال ارسال شده به شبکه اشتباه را توضیح میدهیم.
مرحله اول: بررسی نوع ارز و شبکه مبدأ و مقصد
ابتدا باید با استفاده از TXID (شناسه تراکنش) در سایتهایی مانند BscScan یا Etherscan بررسی کنید تراکنش در کدام شبکه انجام شده است. اگر تراکنش تأیید شده باشد، ارز از حساب شما خارج شده اما در مقصد اشتباه قرار گرفته است.
مرحله دوم: بازیابی رمزارز ارسال شده به کیف پول صرافی
اگر ارز را به صرافیها ارسال کردهاید، ابتدا بررسی کنید آیا آن صرافی از شبکهای که انتخاب کردهاید پشتیبانی میکند یا نه. در صورتی که پشتیبانی نکند، باید با ارسال TXID، نوع ارز، مقدار و آدرس مقصد به تیم پشتیبانی، درخواست بررسی بازیابی بدهید. بسیاری از صرافیها در صورت امکان فنی، فرآیند بازیابی را انجام میدهند.
مرحله سوم: بازیابی دستی در کیف پولهای شخصی
اگر مقصد، کیف پول شخصی مثل MetaMask یا Trust Wallet است، احتمال بازیابی بالاست. برای بازیابی رمزارز ارسال شده به کیف پول شخصی کافی است شبکهی اشتباهی را به کیف پول اضافه کنید. مثلاً اگر تتر ERC20 را اشتباهی روی شبکه BEP20 فرستادهاید، در متامسک باید شبکه Binance Smart Chain را اضافه کنید تا توکن شما قابل مشاهده شود. پس از افزودن شبکه درست، موجودی دوباره در کیف پول نمایش داده میشود و شما میتوانید آن را به شبکه صحیح منتقل کنید.
در کنار این روشها، توجه داشته باشید که برخی افراد سودجو با وعده بازگرداندن سریع داراییها، از کاربران سوءاستفاده میکنند. کلاهبرداریهای بازیابی رمزارز نوعی از کلاهبرداری هستند که معمولاً شامل درخواست کلید خصوصی، ارسال رمز عبور یا دریافت هزینه برای بازیابی سریع میشوند. هرگز اطلاعات حساس خود را در اختیار کسی قرار ندهید و تنها از طریق پشتیبانی رسمی صرافی یا کیف پول معتبر اقدام کنید.
بازیابی رمزارز ارسالشده بدون تگ یا ممو
در برخی ارزهای دیجیتال مانند XRP، XLM، BNB یا EOS، هنگام انتقال باید فیلدی به نام تگ (Tag) یا ممو (Memo) وارد شود. این شناسه عددی کمک میکند تا صرافی بتواند واریزی شما را بهدرستی به حساب کاربریتان نسبت دهد. اگر هنگام واریز به صرافی، تگ یا ممو را وارد نکنید، تراکنش در بلاکچین انجام میشود، اما رمزارز بهطور خودکار در حساب شما ثبت نخواهد شد و نیاز به بررسی دستی دارد. در چنین شرایطی نگران نباشید؛ دارایی شما از بین نرفته است. کافی است با پشتیبانی صرافی تماس بگیرید و اطلاعات زیر را ارسال کنید:
- TXID (شناسه تراکنش)
- مقدار و نوع رمزارز
- آدرس مقصد و زمان تقریبی تراکنش
تیم فنی صرافی با بررسی تراکنش در شبکه، در صورت تأیید، ارز را به حساب شما بازمیگرداند. با این حال، بازیابی رمزارز بدون تگ یا ممو ممکن است زمانبر باشد؛ پس بهتر است همیشه قبل از تایید تراکنش، این فیلد را با دقت بررسی کنید.
چه زمانی نمیتوانیم رمزارز خود را بازیابی کنیم
با اینکه در بسیاری از موارد میتوان ارز را بازگرداند، اما در برخی شرایط، این کار غیرممکن است:
- ارسال به آدرس اشتباه یا بدون مالک: اگر آدرس مقصد تحت کنترل هیچ کیف پولی نباشد، بازیابی ممکن نیست.
- ارسال به قرارداد هوشمند: برخی ارزها ممکن است بهصورت اشتباه به آدرس یک قرارداد ارسال شوند که در آن صورت برگشتپذیر نیست.
- پشتیبانی نکردن کیف پول از شبکه مقصد: اگر کیف پول مقصد هیچکدام از شبکههای درگیر را پشتیبانی نکند، دسترسی به ارز از بین میرود.
چگونه از ارسال ارز به شبکه اشتباه جلوگیری کنیم
اشتباه در انتخاب شبکه هنگام انتقال رمزارز، یکی از رایجترین دلایل از دست رفتن دارایی کاربران است. با رعایت چند نکته ساده میتوانید از وقوع این اشتباه جلوگیری کنید و تراکنشهای خود را با اطمینان بیشتری انجام دهید. در ادامه مهمترین راهکارها برای پیشگیری از ارسال ارز دیجیتال به شبکه اشتباه را مرور میکنیم.
- همیشه قبل از تایید تراکنش، شبکه مبدأ و مقصد را دوباره بررسی کنید.
- در صورت شک، ابتدا مقدار کمی (تراکنش تستی) ارسال کنید.
- از صرافیهای معتبر برای انجام تراکنشهای مطمئن استفاده کنید.
- از کیف پولهایی استفاده کنید که چند شبکه را پشتیبانی میکنند.
- هرگز از لینکها یا آدرسهایی که در شبکههای اجتماعی دریافت میکنید بدون اطمینان استفاده نکنید.

نتیجهگیری
ارسال ارز دیجیتال به شبکه یا کیف پول اشتباه یکی از خطاهای رایج در دنیای کریپتو است که میتواند موجب نگرانی یا حتی از دست رفتن دارایی شود. با این حال، در بسیاری از موارد، بهویژه زمانی که آدرس مقصد تحت کنترل شما یا صرافی معتبری باشد، امکان بازیابی وجود دارد. آشنایی با تفاوت شبکهها، بررسی دقیق آدرسها و وارد کردن اطلاعاتی مانند تگ (Tag) یا ممو (Memo) قبل از تأیید تراکنش، میتواند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند. به یاد داشته باشید که هیچکس جز شما نباید به کلید خصوصی یا اطلاعات ورودتان دسترسی داشته باشد و وعدهی بازیابی سریع رمزارز از سوی افراد ناشناس معمولاً نشانهی کلاهبرداری است.

ایا ارز دیجیتال ارسالشده به شبکه اشتباه قابل بازیابی است؟
در بسیاری از موارد بله. اگر کیف پول مقصد کلید خصوصی مربوط به آن آدرس را داشته باشد، ارز قابل بازیابی است. اما اگر به شبکه یا آدرسی خارج از کنترل شما ارسال شده باشد، امکان بازگردانی وجود ندارد.
اگر USDT را از شبکه ERC20 به BEP20 بفرستم چه میشود؟
ارز از بین نمیرود، بلکه در شبکهی اشتباه گیر میکند. میتوانید با افزودن شبکه BEP20 در کیف پول متامسک، آن را مشاهده و منتقل کنید.
اگر ارز را به آدرس اشتباه (بدون مالک) بفرستم چه کنم؟
متأسفانه در این حالت هیچ راهی برای بازگردانی وجود ندارد، زیرا آدرس مقصد هیچ کلید خصوصی معتبری ندارد.
بهترین راه برای جلوگیری از ارسال اشتباه چیست؟
پیش از تایید نهایی، شبکه و آدرس را دوباره بررسی کنید و همیشه ابتدا یک تراکنش تستی کوچک انجام دهید.