در دنیای پرشتاب رمزارزها، مفهوم ماینینگ (Mining) همواره با تصویر دستگاههای قدرتمند و مصرفکننده انرژی بالا گره خورده است. اما در سالهای اخیر، شاهد ظهور پدیدهای به نام ماینینگ با گوشی بودهایم؛ روشی که ادعا میکند با استفاده از قدرت پردازشی تلفنهای هوشمند، امکان استخراج رمزارزها را فراهم میآورد و توجه بسیاری از علاقهمندان به خرید ارز دیجیتال را به خود جلب کرد. این مقاله از بیتازر با هدف بررسی دقیق و حرفهای این موضوع، به تحلیل سودآوری، چالشها و بررسی خطرات ماینینگ با گوشی میپردازد. اگر نمیدانید ارز دیجیتال چیست و ماینینگ با گوشی سودآورست یا نه این مقاله را از دست ندهید.
مفهوم و تاریخچه ماینینگ با گوشی
ماینینگ در اصل، فرآیند تأیید تراکنشها و افزودن آنها به بلاکچین است که در ازای آن، ماینرها پاداش دریافت میکنند. در ابتدا، این فرآیند با استفاده از پردازندههای مرکزی (CPU) کامپیوترها انجام میشد. با افزایش پیچیدگی الگوریتمهای اثبات کار (Proof-of-Work) و ظهور رمزارزهای پرطرفدار مانند بیتکوین، نیاز به سختافزارهای تخصصیتر مانند کارتهای گرافیک (GPU) و سپس دستگاههای ASIC (Application-Specific Integrated Circuit) برای استخراج بیت کوین احساس شد.
در این میان، ظهور گوشیهای هوشمند با قدرت پردازشی فزاینده، ایده ماینینگ با این دستگاههای همراه را به ذهنها متبادر کرد. اپلیکیشنهای مختلفی توسعه یافتند که ادعا میکردند میتوانند با استفاده از CPU یا GPU گوشی، به استخراج رمزارزهایی با الگوریتمهای سبکتر یا رمزارزهای جدیدتر و کمتر شناخته شده بپردازند. این روند در سالهای اولیه، جذابیت زیادی برای کاربران عادی داشت که به دنبال راههای آسان برای ورود به دنیای رمزارزها بودند. اما بسیاری از افراد خبری از خطرات ماینینگ با موبایل نداشتند
ماینینگ با گوشی چگونه کار میکند؟
ماینینگ با گوشی بهطور کلی با استفاده از قدرت پردازشی گوشی از جمله CPU یا GPU برای حل مسائل محاسباتی پیچیده که بخشهایی از فرآیند اثبات کار هستند، انجام میشود. از آنجا که قدرت پردازشی گوشیها معمولاً برای رقابت با دستگاههای حرفهای کافی نیست، بسیاری از اپلیکیشنهای ماینینگ کاربران را به پیوستن به استخرهای ماینینگ تشویق میکنند. در این استخرها، قدرت پردازشی چندین کاربر تجمیع شده و احتمال یافتن بلاک افزایش مییابد. پاداش به نسبت سهم هر کاربر در استخر توزیع میشود. رمزارزهای قابل استخراج با گوشی معمولاً دارای الگوریتمهای اثبات کار سبکتری مانند RandomX (که توسط Monero استفاده میشود) یا رمزارزهای نوظهوری هستند که هنوز سختی شبکه پایینی دارند. همچنین برخی اپلیکیشنها به مدلهای اثبات سهام (Proof-of-Stake) یا مدلهای ترکیبی مانند Cloud Mining گرایش پیدا کردهاند که در آنها کاربران قدرت پردازشی را از سرورهای ابری اجاره میکنند.
محدودیتهای ماینینگ با گوشی
با وجود جذابیت اولیه، ماینینگ با گوشی با محدودیتهای جدی روبرو است که سودآوری آن را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد:
- قدرت پردازشی بسیار پایین: در مقایسه با دستگاههای ASIC یا حتی کارتهای گرافیک مدرن، قدرت پردازشی گوشیهای هوشمند بسیار ناچیز است. این بدان معناست که شانس یافتن یک بلاک و دریافت پاداش، عملاً صفر است، مگر اینکه به استخرهای بسیار بزرگ و با تعداد کاربران زیاد بپیوندید.
- مصرف بالای باتری و استهلاک دستگاه: ماینینگ فرآیندی است که فشار زیادی بر روی سختافزار گوشی وارد میکند. این امر منجر به مصرف سریع باتری، افزایش دمای دستگاه و در نتیجه، استهلاک زودهنگام قطعاتی مانند باتری و پردازنده میشود.
- هزینه برق: اگرچه گوشیهای هوشمند نسبت به کامپیوترهای رومیزی برق کمتری مصرف میکنند، اما با توجه به قدرت پردازشی ناچیز، هزینه برق مصرفی برای استخراج مقدار قابل توجهی رمزارز، اغلب بیشتر از ارزش رمزارز استخراج شده خواهد بود. این امر به خصوص در مناطقی که هزینه برق بالاست، مسئلهساز میشود.
- کاهش عملکرد کلی گوشی: اجرای مداوم اپلیکیشنهای ماینینگ، سرعت و عملکرد کلی گوشی را کاهش داده و تجربه کاربری را مختل میکند.
- محدودیت در رمزارزهای قابل استخراج: همانطور که اشاره شد، تنها تعداد محدودی از رمزارزها با قدرت پردازشی گوشی قابل استخراج هستند و ارزش بازار بسیاری از این رمزارزها پایین است.
خطرات امنیتی ماینینگ با گوشی
علاوه بر محدودیتهای فنی و اقتصادی، ماینینگ با گوشی با خطرات امنیتی قابل توجهی نیز همراه است:
- بدافزارها و اپلیکیشنهای مخرب: بسیاری از اپلیکیشنهای ماینینگ که خارج از فروشگاههای رسمی اپلیکیشن (مانند Google Play یا App Store) توزیع میشوند، ممکن است حاوی بدافزار باشند. این بدافزارها میتوانند اطلاعات شخصی شما را سرقت کنند، دسترسی غیرمجاز به دستگاه شما ایجاد کنند یا از منابع گوشی شما برای اهداف مخرب استفاده کنند.
- کلاهبرداریهای Cloud Mining: برخی اپلیکیشنها ادعا میکنند که با اجرای آنها، شما در واقع در حال اجاره قدرت پردازشی سرورهای ابری هستید. در بسیاری از این موارد، این ادعاها دروغین بوده و کاربران پول خود را از دست میدهند.
- دسترسی به اطلاعات حساس: برخی اپلیکیشنهای ماینینگ ممکن است درخواست دسترسی به اطلاعاتی مانند موقعیت مکانی، مخاطبین یا حتی پیامکهای شما را داشته باشند که این امر میتواند حریم خصوصی شما را به خطر بیندازد.
- سوء استفاده از منابع: حتی اپلیکیشنهای قانونی ماینینگ نیز ممکن است از منابع گوشی شما (مانند CPU و شبکه اینترنت) بدون رضایت کامل شما برای مقاصد خود استفاده کنند.
بهترین جایگزین برای ماینینگ با گوشی
برای متخصصان حوزه رمزارز که به دنبال کسب درآمد یا مشارکت در اکوسیستم بلاکچین هستند، راههای بسیار مؤثرتر و ایمنتری نسبت به ماینینگ با گوشی وجود دارد:
- استیکینگ (Staking): در بلاکچینهایی که از مکانیزم اثبات سهام استفاده میکنند، کاربران میتوانند رمزارزهای خود را قفل کرده و در ازای آن، پاداش دریافت کنند. این روش نیاز به سختافزار خاصی ندارد و ریسک کمتری نسبت به ماینینگ دارد.
- معاملهگری (Trading): خرید و فروش رمزارزها در صرافیها، با تحلیل بازار و مدیریت ریسک، میتواند سودآور باشد.
- سرمایهگذاری بلندمدت (HODLing): خرید رمزارزهای با پتانسیل بالا و نگهداری آنها برای بلندمدت، یکی از استراتژیهای پرطرفدار است.
- شرکت در پروژههای DeFi: مشارکت در پروتکلهای مالی غیرمتمرکز (DeFi) مانند وامدهی، استقراض یا تأمین نقدینگی، میتواند فرصتهای کسب درآمد غیرفعال ایجاد کند.
- توسعه بلاکچین و ابزارهای مرتبط: اگر تخصص فنی دارید، میتوانید در توسعه بلاکچینها، کیف پولها، صرافیها یا سایر ابزارهای مرتبط مشارکت کرده و از این طریق کسب درآمد کنید.
- ماینینگ با سختافزار تخصصی: اگر به ماینینگ علاقهمندید، سرمایهگذاری بر روی دستگاههای ASIC یا کارتهای گرافیک قدرتمند و مدیریت بهینه مصرف برق، گزینه منطقیتری است.
آینده ماینینگ با گوشی
آینده ماینینگ با گوشی با توجه به پیشرفتهای سریع در صنعت رمزارز و تمرکز بر کارایی و مصرف انرژی چندان روشن به نظر نمیرسد. بسیاری از بلاکچینهای بزرگ، مانند اتریوم، در حال حرکت به سمت مکانیزم اثبات سهام هستند که نیاز به قدرت پردازشی بالا را از بین میبرد و ماهیت ماینینگ سنتی را متحول میکند. حتی برای رمزارزهایی که هنوز از اثبات کار استفاده میکنند، با افزایش تعداد ماینرهای حرفهای، سختی شبکه به طور مداوم افزایش مییابد و رقابت را برای دستگاههای ضعیفتر دشوارتر میکند. علاوه بر این، احتمالاً شاهد ظهور راهکارهای نوآورانهتری در حوزه مالی غیرمتمرکز و کسب درآمد از طریق داراییهای دیجیتال خواهیم بود که نیاز به استفاده از منابع گوشی برای ماینینگ را از بین میبرد.
نتیجهگیری
در پاسخ به سوال اصلی مقاله، آیا ماینینگ با گوشی هنوز سودآور است؟ پاسخ قاطعانه خیر است. با در نظر گرفتن هزینههای پنهان مانند استهلاک دستگاه، مصرف باتری، و ریسکهای امنیتی، به علاوه قدرت پردازشی بسیار پایین نسبت به سختی شبکه و رقابت با دستگاههای حرفهای، ماینینگ با گوشی نه تنها سودآور نیست، بلکه میتواند منجر به خسارت مالی و امنیتی برای کاربران شود.
