توکنهای غیرقابل تعویض (NFTs) با ارائه مالکیت دیجیتال منحصر به فرد، تحولی بلاکچین و خرید ارز دیجیتال ایجاد کردهاند. این داراییهای دیجیتال که از هنر تا املاک مجازی کاربرد دارند، به شدت به استانداردهای فنی زیربنایی خود وابستهاند. در این میان، ERC-721 و ERC-1155 دو پروتکل مهم در اکوسیستم اتریوم هستند که هر کدام ویژگیها و مزایای خاص خود را دارند. آگاهی از اینکه ارز دیجیتال چیست؟ میتواند به درک بهتر نحوه عملکرد این استانداردها کمک کند. این مقاله به مقایسه استانداردهای NFT: ERC-721 در برابر ERC-1155 میپردازد تا کاربردها و مزایای آنها را روشنتر کند.
استاندارد توکن ERC-721 چیست؟
استاندارد ERC-721، به عنوان پیشگام NFTها، در سال ۲۰۱۸ معرفی شد و به سرعت به بستر اصلی برای ایجاد داراییهای دیجیتال منحصر به فرد تبدیل گشت. این استاندارد نقش محوری در ظهور پدیدهای مانند CryptoKitties ایفا کرد که نشان داد چگونه میتوان مالکیت اقلام دیجیتال را به طور شفاف و غیرمتمرکز مدیریت کرد و راه را برای توسعه بازار پررونق NFTهای امروزی هموار ساخت. برای درک بهتر این پدیده، آگاهی از اینکه فری مینت NFT چیست؟ و ویژگیهای آن میتواند مفید باشد.
استاندارد توکن ERC-1155 چیست؟
در پی موفقیت ERC-721 و همزمان با رشد نیازهای پیچیدهتر در اکوسیستم بلاکچین، به ویژه در حوزه بازیها و متاورس، استاندارد ERC-1155 توسط Enjin در سال ۲۰۱۹ توسعه یافت. این استاندارد با هدف رفع محدودیتهای ERC-721، مانند هزینههای بالای گاز و عدم انعطافپذیری در مدیریت توکنها، به عنوان نسخهای پیشرفتهتر و کارآمدتر معرفی شد که قابلیتهای بیشتری را به توسعهدهندگان ارائه میداد.
ویژگیهای کلیدی استانداردهای ERC-721 و ERC-1155
هر دو استاندارد ERC-721 و ERC-1155 ویژگیهای منحصر به فردی دارند که آنها را برای کاربردهای خاصی مناسب میسازد. مقایسه استاندارد توکن ERC-721 و استاندارد توکن ERC-1155 به انتخاب صحیح استاندارد برای پروژههای مختلف کمک میکند.
ERC-721
این استاندارد به هر دارایی دیجیتال، یک توکن منحصر به فرد و غیرقابل تقسیم اختصاص میدهد. هر توکن ERC-721 هویتی کاملاً مجزا دارد و نمیتواند به واحدهای کوچکتر تقسیم شود یا با توکن دیگری معاوضه گردد، حتی اگر از یک مجموعه باشند. این ویژگی آن را برای نمایش مالکیت داراییهای کمیاب و یگانه مانند آثار هنری دیجیتال یا کلکسیونهای خاص ایدهآل ساخته است. مشابه این ویژگی در استاندارد BEP-2 بایننس چین نیز وجود دارد که برای توکنهای خاص و غیرقابل تقسیم در بلاکچین بایننس استفاده میشود.
ERC-1155
بر خلاف ERC-721، استاندارد ERC-1155 این قابلیت را دارد که در یک قرارداد هوشمند واحد، از توکنهای همارز (Fungible)، نیمههمارز (Semi-fungible) و غیرهمارز (Non-fungible) پشتیبانی کند. این انعطافپذیری بینظیر، امکان انتقال دستهای چندین توکن را در یک تراکنش فراهم میآورد که به طور چشمگیری هزینههای گاز را کاهش داده و کارایی را افزایش میدهد. این استاندارد در بازیهای بلاکچینی مانند The Sandbox و Decentraland، که نیاز به مدیریت انواع مختلف داراییها (از زمینهای منحصر به فرد تا ارزهای درون بازی) دارند، به شدت مورد استفاده قرار میگیرد.
مقایسه عملکرد ERC-721 و ERC-1155 در تراکنشها و هزینهها
مقایسه فنی استاندارد توکن ERC-1155 و ERC-721 در جنبههای مختلفی از جمله هزینهها، سرعت و مقیاسپذیری تفاوتهای فاحشی دارد. این تفاوتها میتوانند بر انتخاب استاندارد مناسب برای یک پروژه تأثیرگذار باشند.
| ویژگی | ERC-721 | ERC-1155 |
| هزینه گاز | بالا (برای هر توکن تراکنش جداگانه) | پایین (امکان تراکنش دستهای) |
| سرعت تراکنش | متوسط (تراکنشهای انفرادی) | بالا (تراکنشهای دستهای) |
| مقیاسپذیری | محدودتر برای پروژههای بزرگ | بسیار بالا (مدیریت انواع توکن در یک قرارداد) |
| پشتیبانی بازار/کیفپول | گستردهتر (پذیرش اولیه) | در حال رشد (پذیرش جدیدتر) |
کاربردهای استانداردهای ERC-721 و ERC-1155 در پروژهها
انتخاب بین ERC-721 و ERC-1155 به شدت به نوع دارایی دیجیتال و کاربرد مورد نظر بستگی دارد. هر استاندارد برای سناریوهای خاصی بهینهسازی شده است.
کاربرد استاندارد توکن ERC-721
این استاندارد عمدتاً برای داراییهایی که نیاز به منحصر به فرد بودن و عدم قابلیت تعویض مطلق دارند، ایدهآل است. هنر دیجیتال، کلکسیونهای کمیاب و گواهینامههای مالکیت دیجیتال، نمونههایی از کاربردهایی هستند که ERC-721 در آنها درخشیده است. هر اثر هنری یا کلکسیون، با هویت دیجیتال یگانه خود، به راحتی قابل ردیابی و اثبات مالکیت است.
کاربرد استاندارد توکن ERC-1155
ERC-1155 برای پروژههایی که نیاز به مدیریت طیف وسیعی از داراییهای دیجیتال با ماهیتهای مختلف دارند، بهترین گزینه است. بازیهای بلاکچینی که شامل آیتمهای منحصر به فرد (مانند شخصیتها) و آیتمهای همارز (مانند ارزهای درون بازی یا منابع) هستند، از این استاندارد بهره میبرند. همچنین، در متاورسها و پروژههایی که نیاز به ایجاد داراییهای دیجیتال چندگانه و با مقیاس بالا دارند، کارایی ERC-1155 بسیار مشهود است.
مزایا و معایب هر کدام از استانداردهای ERC-721 و ERC-1155
هر استاندارد دارای مجموعهای از مزایا و معایب است که تصمیمگیری برای انتخاب را تحت تأثیر قرار میدهد.
مزایا و معایب استاندارد توکن ERC-721
مزایای این استاندارد شامل سادگی در پیادهسازی و سازگاری گسترده با پلتفرمها و کیفپولهای موجود است که آن را برای داراییهای کاملاً منحصر به فرد مناسب میسازد. با این حال، معایب آن شامل هزینه بالای گاز برای هر تراکنش و عدم پشتیبانی از توکنهای نیمههمارز است که میتواند در پروژههای پیچیدهتر مشکلساز شود.
مزایا و معایب استاندارد توکن ERC-1155
مزایای ERC-1155 شامل کاهش چشمگیر هزینه گاز به دلیل قابلیت تراکنش دستهای، پشتیبانی از انواع توکنها در یک قرارداد و مقیاسپذیری بالا است. اما، این استاندارد پیچیدگی بیشتری در توسعه دارد و پشتیبانی آن در برخی کیفپولها و بازارهای قدیمیتر ممکن است محدودتر باشد، هرچند این وضعیت به سرعت در حال تغییر است.
نتیجهگیری
استانداردهای ERC-721 و ERC-1155 هر دو نقش حیاتی در شکلگیری و توسعه اکوسیستم NFT ایفا کردهاند، اما هر کدام برای نیازهای متفاوتی بهینه شدهاند. ERC-721 با سادگی و تمرکز بر منحصر به فرد بودن، برای داراییهای یگانه و کمیاب ایدهآل است، در حالی که ERC-1155 با انعطافپذیری و کارایی بالا، راه حلی جامع برای مدیریت انواع توکنها در پروژههای پیچیده و مقیاسپذیر، به ویژه در حوزه بازیها و متاورس، ارائه میدهد. انتخاب صحیح بین این دو استاندارد، کلید موفقیت در طراحی و اجرای پروژههای نوآورانه در دنیای بلاکچین و NFT است.
