بازار رمزارزها با نوسانات شدید خود، فرصتهای سودآوری زیادی برای سرمایهگذاران ایجاد کرده است، اما همراه با ریسکهای بالا نیز میباشد. استیبل کوینها مانند تتر (USDT) و دای (DAI) به عنوان راهی برای حفظ ارزش ثابت در این بازار نوسانی شناخته شدهاند. این ارزها به ارزهای فیات یا کالاها متصل هستند و به معاملهگران کمک میکنند تا از نوسانات بازار در امان بمانند. اگر قصد خرید ارز دیجیتال دارید یا میخواهید بدانید ارز دیجیتال چیست؟، این مقاله از بیتازر به مقایسه جامع میان تتر و دای میپردازد تا شما را در انتخاب بهترین گزینه برای سرمایهگذاری و مدیریت ریسک در بازار رمزارزها یاری کند.
آشنایی با ساز و کار استیبل کوینهای تتر و دای
تتر (USDT)، بزرگترین و شناختهشدهترین استیبل کوین از نظر حجم بازار است که توسط شرکت iFinex صادر میشود. این استیبل کوین ارزش خود را به دلار آمریکا وابسته کرده است و برای هر واحد تتر صادر شده، باید معادل یک دلار آمریکا در ذخایر شرکت iFinex نگهداری شود. از مزایای تتر میتوان به سادگی استفاده و پذیرش گسترده در اکثر صرافیها، نقدینگی بالا و حجم معاملات زیاد اشاره کرد. به همین دلیل، بسیاری از کاربران برای سرمایهگذاری به سراغ خرید تتر میروند. اما معایب آن شامل تمرکزگرایی و وابستگی به یک نهاد واحد برای صدور و مدیریت ذخایر است. همچنین، شفافیت محدود در ذخایر دلاری و ریسکهای نظارتی نیز از دیگر مشکلات تتر به شمار میروند.
دای (DAI) یک استیبل کوین غیرمتمرکز مبتنی بر وثیقه است که توسط پروتکل MakerDAO ارائه میشود. دای از طریق قراردادهای هوشمند و با استفاده از ارزهای دیجیتال به عنوان وثیقه در خزانههای دیجیتال (Vaults) پشتیبانی میشود. مزایای دای شامل غیرمتمرکز بودن، شفافیت بالا و مقاومت در برابر نوسانات بازار است. این سیستم به کاربران این امکان را میدهد که با خرید دای از صرافیها و پلتفرمهای مختلف، بهطور مستقیم از این مزایا بهرهمند شوند. در این سیستم، تمام تراکنشها و وثیقهها بهطور کامل در بلاکچین قابل مشاهده و ممیزی هستند. معایب دای نیز شامل پیچیدگیهای استفاده برای کاربران جدید، نیاز به وثیقهگذاری ارزهای دیجیتال و ریسکهای نقدشوندگی وثیقه در شرایط نوسانی بازار میباشد.
مقایسه وضعیت بازار و ویژگیها
برای سنجش بهتر، تتر و دای را از جنبههای مختلف مقایسه میکنیم
| ویژگی | تتر (USDT) | دای (DAI) |
| نوع پشتوانه | دلار آمریکا (متمرکز) | ارزهای دیجیتال (مانند ETH، WBTC) به عنوان وثیقه (غیرمتمرکز) |
| ناشر/مدیریت | iFinex (شرکت متمرکز) | MakerDAO (پروتکل غیرمتمرکز) |
| شفافیت | نسبتاً محدود (وابسته به گزارشهای شرکت) | بالا (تمام تراکنشها و وثیقهها بر روی بلاکچین قابل مشاهده) |
| غیرمتمرکز بودن | پایین | بالا |
| پذیرش و نقدینگی | بسیار بالا، در اکثر صرافیها موجود است | بالا، اما کمتر از تتر؛ در حال افزایش |
| کارمزد تراکنش | بسته به بلاکچین مورد استفاده (ERC-20، TRC-20 و…) | بسته به بلاکچین مورد استفاده (معمولاً اتریوم) و هزینههای گس |
| ریسک اصلی | ریسک اعتباری شرکت ناشر، ریسک نظارتی، شفافیت ذخایر | ریسک نقدشوندگی وثیقهها، پیچیدگی پروتکل، ریسک قرارداد هوشمند |
| نرخ بهره | معمولاً صفر | امکان دریافت سود از طریق پلتفرمهای دیفای (DeFi) در صورت قفل کردن دای |

تتر یا دای؛ کدام برای ترید بهتر است؟
برای معاملهگران فعال و کوتاهمدت که به دنبال نقدینگی سریع و دسترسی آسان در اکثر صرافیها هستند، تتر همچنان گزینه غالب است. سهولت استفاده و پذیرش گسترده آن، امکان ورود و خروج سریع از پوزیشنها را فراهم میکند. حجم بالای معاملات تتر نیز به معنای اسپرد (اختلاف قیمت خرید و فروش) کمتر است که برای تریدرها اهمیت دارد.
اما اگر به دنبال پایداری بیشتر و کاهش ریسکهای مرتبط با مرکزیت هستید، دای میتواند گزینه جذابتری باشد. با این حال، ممکن است در برخی صرافیهای کوچکتر، نقدینگی دای به اندازه تتر نباشد و این موضوع میتواند کمی در سرعت معاملات تأثیرگذار باشد.
ریسکهای نگهداری: دای یا تتر؟
اینجاست که تفاوتها برجستهتر میشوند.
ریسکهای تتر:
- ریسک اعتباری: اگر شرکت iFinex با مشکلات مالی مواجه شود یا ذخایر دلاری آن کافی نباشد، ارزش تتر میتواند تحت تأثیر قرار گیرد.
- ریسک نظارتی: تغییرات قانونی در حوزه رمزارزها یا قوانین بانکی میتواند عملیات تتر را مختل کند.
- ریسک سانسور: به عنوان یک نهاد متمرکز، تتر میتواند در معرض اقدامات کنترلی یا مسدودسازی قرار گیرد.
ریسکهای دای:
- ریسک نقدشوندگی وثیقه: در شرایط بحرانی بازار، اگر ارزش وثیقهها به سرعت کاهش یابد و پروتکل نتواند به موقع آنها را نقد کند، ممکن است دای نتواند ارزش خود را حفظ کند. این ریسک با افزایش تنوع وثیقهها و بهبود مکانیزمهای نقدشوندگی در حال کاهش است.
- ریسک قرارداد هوشمند: هرگونه آسیبپذیری در قراردادهای هوشمند MakerDAO میتواند منجر به از دست رفتن سرمایه شود. البته، پروتکلهای قوی مانند MakerDAO به طور مداوم مورد حسابرسی و تست قرار میگیرند.
- ریسک حاکمیتی: تصمیمگیری در مورد تغییر پارامترهای پروتکل (مانند نسبت وثیقه) توسط دارندگان توکن MKR انجام میشود که میتواند منجر به رایگیریهای پیچیده و گاهی چالشبرانگیز شود.
به طور کلی، ریسکهای دای به دلیل ماهیت غیرمتمرکز و مبتنی بر کد، در بلندمدت کمتر از ریسکهای تتر تلقی میشوند، به شرطی که پروتکل به درستی عمل کند. دای بیشتر به ریسکهای سیستماتیک بازار رمزارزها وابسته است تا ریسکهای نهادی.
کدام استیبل کوین برای سرمایهگذاری مناسبتر است؟
انتخاب بین دای و تتر برای سرمایهگذاری به اهداف، تحمل ریسک و دیدگاه شما نسبت به تمرکزگرایی بستگی دارد.
- اگر اولویت شما سادگی، دسترسی آسان و نقدینگی بالا در صرافیهای مختلف است، و ریسکهای مرتبط با یک نهاد مرکزی را میپذیرید، تتر میتواند گزینه مناسبی باشد. بسیاری از سرمایهگذاران از تتر به عنوان یک ابزار برای حفظ ارزش در طول معاملات یا برای انتقال سریع دارایی بین صرافیها استفاده میکنند.
- اگر به دنبال پایداری بلندمدت، مقاومت در برابر سانسور و کاهش ریسکهای نهادی هستید، و با مکانیزمهای پیچیدهتر پروتکلهای غیرمتمرکز مشکلی ندارید، دای انتخاب بهتری است. دای به عنوان یک استیبل کوین واقعی و غیرمتمرکز، پتانسیل بیشتری برای تبدیل شدن به یک واحد پولی پایدار در اکوسیستم دیفای دارد. همچنین، امکان کسب سود از طریق پلتفرمهای دیفای با قفل کردن دای، جذابیت آن را برای سرمایهگذاری بلندمدت افزایش میدهد.
برای ایرانیان؛ دای بهتر است یا تتر؟
وضعیت تحریمها و محدودیتهای بانکی برای کاربران ایرانی، انتخاب استیبل کوین را پیچیدهتر میکند.
- تتر: به دلیل پذیرش گسترده و سهولت استفاده، همچنان گزینه محبوبی برای ایرانیان است. امکان خرید و فروش آسان آن در صرافیهای داخلی و خارجی، دسترسی به آن را فراهم میکند. با این حال، ریسکهای ذکر شده برای تتر، برای کاربران ایرانی نیز پابرجاست.
- دای: ماهیت غیرمتمرکز دای، آن را از برخی محدودیتهای سنتی مصون میدارد. اگرچه برای تولید دای نیاز به وثیقه گذاری ارزهای دیجیتال دارید، اما این فرآیند به طور مستقیم به سیستم بانکی جهانی وابسته نیست. دای میتواند ابزاری امنتر برای نگهداری ارزش در برابر نوسانات ریال و همچنین حفظ سرمایه در برابر ریسکهای احتمالی مرتبط با نهادهای متمرکز باشد. با این حال، برای استفاده از دای، نیاز به دانش فنی بیشتر و آشنایی با پلتفرمهای دیفای دارید.
به طور کلی، برای ایرانیانی که به دنبال کاهش وابستگی به نهادهای مرکزی و افزایش امنیت سرمایه خود در بلندمدت هستند، دای میتواند گزینه برتری باشد. اما این امر نیازمند صرف زمان برای یادگیری و درک مکانیزمهای آن است.

آینده دای و تتر
آینده هر دو استیبل کوین به عوامل متعددی بستگی دارد:
- آینده تتر: موفقیت تتر در گرو حفظ اعتماد کاربران، شفافیت بیشتر در مورد ذخایر و انطباق با مقررات احتمالی آینده است. اگر تتر بتواند این چالشها را پشت سر بگذارد، همچنان به عنوان یک مهره کلیدی در بازار رمزارزها باقی خواهد ماند.
- آینده دای: دای به عنوان پرچمدار استیبل کوینهای غیرمتمرکز، پتانسیل بالایی برای رشد دارد. گسترش اکوسیستم دیفای، افزایش پذیرش دای در پلتفرمهای مختلف و بهبود مستمر پروتکل MakerDAO، میتواند جایگاه آن را به عنوان یک ابزار مالی غیرمتمرکز و پایدار تثبیت کند.
نتیجهگیری
انتخاب بین دای و تتر، تصمیمی است که باید با در نظر گرفتن دقیق تمام جوانب اتخاذ شود. تتر، با سادگی و نقدینگی بالا، همچنان ابزاری کارآمد برای تریدرها و کسانی است که به دنبال دسترسی سریع در اکوسیستم رمزارزها هستند. اما دای، با رویکرد غیرمتمرکز و شفاف خود، نماینده نسل جدیدی از استیبل کوینهاست که پتانسیل بالایی برای ارائه پایداری و امنیت بیشتر در بلندمدت دارد.
برای سرمایهگذاران حرفهای که به دنبال کاهش ریسکهای سیستمی و نهادی هستند و حاضرند برای آن، دانش فنی بیشتری کسب کنند، دای گزینه هوشمندانهتر و آیندهنگرانهتری به نظر میرسد. اما تتر همچنان جایگاه خود را به عنوان یک ابزار کاربردی حفظ خواهد کرد. در نهایت، بهترین استراتژی ممکن است استفاده ترکیبی از هر دو، بسته به نیاز و هدف سرمایهگذاری باشد. دنیای رمزارزها پویاست و آگاهی از تفاوتها، کلید موفقیت در آن است.

تفاوت اصلی تتر (USDT) با دای (DAI) در چیست؟
تتر یک استیبل کوین متمرکز است که توسط یک شرکت مدیریت میشود و پشتوانه آن دلار فیزیکی است. اما دای یک استیبل کوین غیرمتمرکز است که توسط قراردادهای هوشمند مدیریت شده و پشتوانه آن ارزهای دیجیتال (وثیقه) است.
برای کاربران ایرانی تتر امنتر است یا دای؟
تتر به دلیل متمرکز بودن، ریسک مسدود شدن آدرسهای کیف پول را دارد. دای به دلیل ماهیت غیرمتمرکز، مقاومت بیشتری در برابر سانسور و تحریمها دارد و برای نگهداری طولانیمدت گزینهی امنتری محسوب میشود.
چرا نقدینگی تتر از دای بیشتر است؟
تتر به دلیل قدمت بیشتر و پذیرش گسترده در تقریباً تمامی صرافیهای متمرکز (CEX)، حجم معاملات بسیار بالاتری دارد که باعث میشود خرید و فروش آن در لحظه و با کمترین اختلاف قیمت انجام شود.
برای دریافت سود (Interest) کدام استیبل کوین بهتر است؟
دای به دلیل ماهیت غیرمتمرکز، سازگاری بیشتری با پلتفرمهای دیفای (DeFi) دارد و کاربران میتوانند با قفل کردن آن در پروتکلهای مختلف، سود سالانه دریافت کنند.